سایه سنگین خشکسالی بر لرستان؛ تنها ۲۱ درصد ظرفیت سدها پر است

استان لرستان در سال آبی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ با یکی از شدیدترین بحران‌های خشکسالی خود مواجه شده‌است. طبق اعلام شرکت آب منطقه‌ای، میانگین بارندگی‌های استان نسبت به دوره بلندمدت ۵۵ درصد و نسبت به سال گذشته ۱۲ درصد کاهش یافته‌است.

این کاهش کم‌سابقه، تنها یک رویداد مقطعی تلقی نمی‌شود، بلکه بخشی از روند نگران‌کننده تغییرات اقلیمی، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و نبود سیاست‌های پایدار در مدیریت منابع آبی است. پیامدهای این شرایط اکنون به‌وضوح در وضعیت بحرانی سدهای استان مشاهده می‌شود.

افت محسوس ذخایر سدها

داریوش حسن‌نژاد، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان، اعلام کرد که تنها ۲۱ درصد از ظرفیت مخازن سدهای استان پر شده و حجم فعلی آب پشت سدها ۴۳.۶۳ میلیون مترمکعب است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲۶ درصد کاهش نشان می‌دهد.

ظرفیت اسمی کل سدهای لرستان شامل سدهای مروک، ایوشان، تنگ هاله، خان‌آباد، کزنار و حوضیان، حدود ۲۰۸.۷۱ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود.

در میان این سدها، سد حوضیان با ۵۰ درصد و سد کزنار با ۳۷ درصد کاهش ذخیره آبی نسبت به سال قبل، بحرانی‌ترین وضعیت را تجربه می‌کنند. همچنین، ورودی آب به این شش سد مجموعاً تنها ۱.۴۳ مترمکعب بر ثانیه گزارش شده که از افت شدید رواناب‌های سطحی و بارندگی‌های مؤثر حکایت دارد.

اقدامات اضطراری و ناکافی بودن راه‌حل‌های موقت

در واکنش به این وضعیت، مسئولان استانی انسداد ۱۱۶۴ حلقه چاه غیرمجاز را در دستور کار قرار داده‌اند که به گفته مقامات، منجر به حفظ ۵۳ میلیون مترمکعب آب زیرزمینی شده است. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این‌گونه اقدامات فقط راه‌حل‌های موقت محسوب می‌شوند و نمی‌توانند تأثیر چشمگیری بر ذخایر سدها داشته باشند.

دلایل ساختاری بحران آب در لرستان

کارشناسان منابع آب معتقدند که تغییر الگوی بارش‌ها، افزایش تبخیر سطحی، نبود نظارت مؤثر بر مصرف آب، توسعه ناپایدار کشاورزی و بی‌توجهی به فناوری‌های نوین آبیاری از جمله عوامل اصلی تشدید بحران کنونی است.

استان لرستان که در گذشته از استان‌های پُرآب کشور به‌شمار می‌رفت، اکنون با تهدید جدی در بخش کشاورزی، منابع طبیعی و حتی تأمین آب شرب برخی مناطق روبه‌روست.