درآمد دولت از گرانی بنزین، نصفِ آسیبی‌ست که ملت ایران از طرح کذایی رزاق می‌بینند
اکبر شیرخانی نوشت:
دولت از ۱۷ شهریور نرخ سوم بنزین را از ۵ هزار به ۱۰ هزار تومان رسانده؛
سوال!؛ آیا افزایش ۵ هزار تومانی قیمت بنزین، در برابر شکاف عظیم قیمت سوخت ایران و کشورهای همسایه اساساً می‌تواند مانعی جدی برای قاچاق باشد؟
قیمت هر لیتر بنزین در پاکستان اکنون در محدوده ۱.۲۵ دلار است؛ یعنی با دلار حدود ۲۲۵ هزار تومانی، ارزش خرده‌فروشی آن به حدود ۲۸۰ هزار تومان در هر لیتر می‌رسد
بنابراین بنزینی که تا امروز با نرخ سوم ۵ هزار تومان عرضه می‌شد، حدود ۲۷۵ هزار تومان با قیمت خرده‌فروشی پاکستان فاصله داشت. دولت آن را دو برابر کرده و به ۱۰ هزار تومان رسانده، اما نتیجه چیست؟
شکاف ۲۷۵ هزار تومانی، فقط به حدود ۲۷۰ هزار تومان کاهش یافته است!
به زبان ساده، بنزین ۱۰ هزار تومانی ایران همچنان تقریباً یک‌بیست‌وهشتم قیمت بنزین در پاکستان است. بنابراین افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت داخلی، تنها بخش کوچکی از شکاف قیمتی دو سوی مرز را کم می‌کند.
از سوی دیگر، بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی مدیرعامل شرکت ملی پخش، حدود ۲۶ درصد سوخت‌گیری‌ها با کارت جایگاه انجام می‌شود. با متوسط مصرف حدود ۱۳۲ میلیون لیتر بنزین در روز در پنج‌ماهه نخست امسال، حجم استفاده از کارت جایگاه حدود ۳۴ میلیون لیتر در روز برآورد می‌شود. البته همه این حجم الزاماً مشمول نرخ سوم نیست و خود وزارت نفت می‌گوید سهمیه‌های نرخ اول و دوم حدود ۸۵ درصد نیاز مصرف‌کنندگان را پوشش می‌دهد.
با فرض ثابت ماندن مصرف و مبنا قرار دادن سهم کارت جایگاه، افزایش ۵ هزار تومانی نرخ سوم می‌تواند در مقیاس سالانه حدود ۶۲ هزار میلیارد تومان درآمد اضافی ایجاد کند؛ رقمی معادل حدود ۲۸۰ میلیون دلار با نرخ فعلی ارز.
اما این عدد را کنار یک رقم دیگر بگذارید.
در مصوبات مرتبط با معیشت مرزنشینان، رقمی تا ۴۵۰ میلیون لیتر گازوئیل در سال پیش‌بینی شده است. اگر فقط همین مقدار گازوئیل را با قیمت فعلی بین‌المللی حدود ۱.۲۵ دلار در هر لیتر ارزش‌گذاری کنیم، ارزش آن به حدود ۵۶۰ میلیون دلار می‌رسد! یعنی ارزش بین‌المللی ۴۵۰ میلیون لیتر گازوئیل مورد بحث، تقریباً دو برابر درآمد برآوردی حاصل از دو برابر کردن نرخ سوم بنزین است
اینجاست که سؤال اصلی شکل می‌گیرد: آیا مسئله سوخت ایران واقعاً ارزان بودن چند هزار تومانی بنزین برای مردم است، یا شکاف چند ده‌برابری قیمت دو سوی مرز و سازوکارهای توزیع و کنترل سوخت؟
وقتی بنزین ۵ هزار تومانی را ۱۰ هزار تومان می‌کنید، فاصله آن با قیمت حدود ۲۸۰ هزار تومانی پاکستان از ۲۷۵ هزار تومان به ۲۷۰ هزار تومان کاهش پیدا می‌کند؛ تغییری که بعید است انگیزه اقتصادی خروج غیرقانونی سوخت را از بین ببرد.
شما مسئولین! پیش از گران‌تر کردن بنزین برای مصرف‌کننده، باید بدانید که سوخت یارانه‌ای کشور دقیقاً کجا مصرف می‌شود، چه میزان از شبکه رسمی خارج می‌شود و چه کسانی از اختلاف عظیم قیمت دو سوی مرز منتفع می‌شوند؟
بدون نظر! اولین نفر باشید