تابستان داغ ۱۴۰۴؛ پتروشیمی‌ها قربانی بحران برق شدند

با تشدید کمبود برق و آب در کشور، صنعت پتروشیمی نیز از آسیب‌های گسترده بی‌نصیب نمانده است.

در شرایطی که دمای هوا در برخی مناطق از ۵۰ درجه عبور کرده، قطع برق به‌ویژه در مناطق گرمسیر، واحدهای پتروشیمی را با چالش جدی روبه‌رو کرده است.

پتروشیمی مارون، یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های تولید الفین در کشور، برای جلوگیری از خاموشی ناگهانی خطوط تولید، ناچار شد اورهال سالانه خود را زودتر از موعد مقرر و در اردیبهشت‌ماه انجام دهد.

این اقدام پیش‌گیرانه در واکنش به قطع‌های مکرر برق انجام شد؛ امری که از یک سو مدیریت بحران داخلی را نشان می‌دهد و از سوی دیگر، ضعف جدی در تأمین پایدار انرژی از سوی وزارت نیرو را آشکار می‌سازد.

در سوی دیگر، پتروشیمی دهدشت که همچنان در مراحل توسعه‌ای خود قرار دارد، به دلیل کمبود برق به‌طور رسمی وارد مسیر احداث یک نیروگاه اختصاصی ۴۴ مگاواتی از نوع سیکل ترکیبی شده است.

مجوز زیست‌محیطی این پروژه در روزهای پایانی تیر صادر شده؛ نشانه‌ای روشن از اینکه حتی پتروشیمی‌های نوساز هم امیدی به برق دولتی ندارند.

هزینه احداث چنین نیروگاه‌هایی برای واحدهای صنعتی، چند صد میلیارد تومان برآورد می‌شود. این سرمایه‌گذاری‌های سنگین در زیرساختی که ذاتاً باید از سوی دولت تأمین شود، امروز به یک الزام بقا برای صنایع انرژی‌بر تبدیل شده است.

مطابق ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از صنعت برق، پتروشیمی‌ها و صنایع بزرگ موظف‌اند تا پایان سال ۱۴۰۴ نیروگاه‌های خودتامین احداث کنند، وگرنه در اولویت قطع برق قرار می‌گیرند.

اما واقعیت میدانی این است که بسیاری از واحدها، پیش از رسیدن به این سررسید قانونی، عملاً با قطعی‌های گسترده و خسارت‌بار مواجه‌اند.

ادامه این وضعیت، نه‌تنها بهره‌برداری از ظرفیت اسمی پتروشیمی‌ها را غیرممکن می‌سازد، بلکه آسیب‌های زنجیره‌ای به صادرات، ارزآوری و تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی وارد می‌کند.

در این میان، مکان‌یابی نادرست برخی پتروشیمی‌ها در مناطق کم‌آب و کم‌برق، فشار مضاعفی بر زیرساخت‌های فرسوده وارد کرده و باعث ایجاد رقابت غیرسازنده بر سر منابع محدود شده است.

نمونه‌هایی از این وضعیت در استان‌های فارس و گلستان در حال اجرا یا برنامه‌ریزی است؛ مناطقی که به‌طور طبیعی تحمل بار صنعتی بالا را ندارند.